Licht · Trichomen
Hoe licht groei en metabolietprofielen vormt
De verborgen invloed van licht op de ontwikkeling en chemie van planten
3 min lezen
Terpenen dragen in belangrijke mate bij aan de kenmerkende geuren en aroma’s van planten. Bij cannabis worden de hoeveelheid en samenstelling van terpenen bepaald door genetica, omgevingsfactoren, de rijpheid van de plant en de extractiemethode. Naast cannabinoïden zijn terpenen belangrijke chemotaxonomische kenmerken, en ze kunnen samenwerken met cannabinoïden om effecten als ontspanning, stressverlichting, energie en focus te versterken (het entourage-effect). Die effecten worden meestal pas gezien als de terpeenconcentratie in volspectrumextracten boven 0,05% (w/v) ligt.
Biochemie van terpenen
Terpenen zijn natuurlijke stoffen die zijn opgebouwd uit herhaalde isopreeneenheden [(C5H8)n], terwijl terpenoïden extra functionele groepen bevatten, zoals alcoholen (bijvoorbeeld linalool) of ketonen (bijvoorbeeld kamfer). De biosynthese verloopt via de MEP-route in de plastiden en de MEV-route in het cytosol. Cannabisterpenen worden op basis van hun koolstofskelet in vijf hoofdklassen ingedeeld:
Monoterpenen (C10)
61 stoffen geïdentificeerd, waaronder D-limoneen, β-myrceen, α- en β-pineen, terpinoleen en linalool. Vooral vluchtig, ruim aanwezig in bloemen en bladeren.
Sesquiterpenen (C15)
51 stoffen, waaronder β-caryofylleen, farneseen en α-humuleen. Dragen bij aan ontstekingsremmende en pijnstillende effecten.
Diterpenen (C20)
2 stoffen geïdentificeerd; minder talrijk, aanwezig in verschillende weefsels.
Triterpenen (C30)
2 stoffen, te vinden in wortels, vezels en hennepzaadolie. Voorbeelden: friedeline, epifriedelanol, β-amyrine, cycloartenol, dammaradiënol.
Overige terpenen
4 stoffen die niet in de hoofdklassen passen.
Fysiologische effecten
🍋 D-limoneen
Verhoogt serotonine en dopamine; angstremmend, stressverlagend en kalmerend.
🌲 α- en β-pineen
Antiseptisch, luchtwegverwijdend; verbetert het geheugen door remming van acetylcholinesterase; verzacht de cognitieve effecten van THC.
🛋️ β-myrceen
Versterkt de pijnstillende werking van THC/CBD; hoge concentraties geven een sederende “couch-lock”, lage concentraties juist meer energie.
🌶️ β-caryofylleen
Agonist van de CB2-receptor; ontstekingsremmend, pijnstillend, neuroprotectief, schimmelwerend, maagbeschermend, antioxiderend en angstremmend.
Extractiemethoden voor terpenen
Er worden meerdere technieken gebruikt om terpenen uit cannabis te halen, en elke techniek beïnvloedt de opbrengst en het profiel op een andere manier:
Hydrodestillatie
Etherische oliën verkregen door de trichomen met water te destilleren; de meeste terpenen blijven intact, maar sommige monoterpenen kunnen door de warmte afbreken.
Stoomdestillatie
Stoom gaat door de bloemen en de vluchtige stoffen condenseren; voordelig, maar kan de opbrengst aan lichte terpenen verlagen.
Microgolfextractie (MAE)
Verhoogt de opbrengst aan bioactieve stoffen, vooral CBD, bij een hoog vermogen en een langere extractietijd.
Extractie met oplosmiddel (BHO)
Commerciële methode met butaan; effectief, maar het oplosmiddel moet worden verwijderd om de zuiverheid te garanderen.
Superkritische CO₂-extractie (SFE)
Werkt bij lagere temperaturen, bewaart vluchtige terpenen en vermijdt organische oplosmiddelen; steeds vaker de voorkeur voor kwaliteitsproducten.
Rosin-extractie
Zonder oplosmiddel; bewaart meer terpenen dan veel andere methoden, maar zeer vluchtige monoterpenen kunnen toch verloren gaan.
🔬 Wetenschappelijk inzicht
De extractiemethode heeft grote invloed op het aromatische en farmacologische profiel. Superkritische CO₂ bewaart kwetsbare monoterpenen; hydrodestillatie kan lichte terpenen afbreken; MAE verhoogt de CBD-opbrengst; rosin behoudt de meeste terpenen, maar kan zeer vluchtige stoffen verliezen.
✨ Ontdek trichomen
Lees meer over de verschillende soorten trichomen en hun rol in de aanmaak van cannabinoïden en terpenen.
🌿 Deel 2: flavonoïden
Heb je het gemist? Lees deel 2 van deze reeks voor meer over de flavonoïden in cannabis.